Tiết học ngoài trời – Một hình thức đổi mới trong dạy và học.

Mục đích của việc dạy văn miêu tả ở tiểu học, giúp học sinh có thói quen quan sát, biết phát hiện những điều mới mẻ, thú vị về thế giới xung quanh; biết truyền những rung cảm của mình vào đối tượng miêu tả; biết sử dụng những từ ngữ có giá trị biểu cảm, những câu văn sáng rõ về nội dung, chân thực về tình cảm. Một bài văn hay là một bài văn mà khi đọc, người đọc thấy hiện ra trước mắt mình: con người, cảnh vật, đồ vật… cụ thể, sống động như nó vẫn tồn tại trong thực tế cuộc sống. Như vậy, có thể xem văn miêu tả là một bức tranh về sự vật bằng ngôn từ. Để làm tốt một bài văn miêu tả, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp của các môn học, đồng thời phải có kĩ năng sống và kĩ năng quan sát tốt. Qua đó, bồi dưỡng cho các em tình yêu quê hương đất nước, vốn sống, vốn ngôn ngữ và khả năng giao tiếp một cách sinh động trong bài viết.

HS được mở rộng tầm mắt bên ngoài 4 bức tường lớp học để quan sát thực tế bên ngoài các em được trải nghiệm, được gắn bó với môi trường tự nhiên và xã hội, giúp HS có khái niệm cụ thể, tường minh về sự vật, hiện tượng nên các em nắm bài tốt hơn, bền vững hơn.

Văn miêu tả ở lớp 4, các em đã được học tả đồ vật, tả cây cối, tả con vật … Trong đó số tiết tập làm văn tả cây cối chiếm thời lượng tương đối lớn so với tổng số tiết tập làm văn miêu tả ở lớp 4. Mục tiêu của phân môn Tập làm văn lớp 4 không chỉ trang bị kiến thức và rèn luyện các kĩ năng làm văn cho học sinh mà còn góp phần cùng các môn học khác mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duy lô-gíc, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mỹ, hình thành nhân cách cho các em.

Như chúng ta đã biết văn tả cây cối là loại văn căn cứ vào những điều quan sát, ghi chép, cảm nhận được về đối tượng là cây cối trong thiên nhiên, cảnh vật…, dùng ngôn ngữ để vẽ ra hình ảnh chân thực của đối tượng đó, trình bày theo bố cục hợp lí và diễn đạt bằng lời văn sinh động, khiến cho người đọc người nghe cùng thấy, cùng cảm nhận như mình.

Khi thực hiện viết một bài văn miêu tả học sinh phải tiến hành theo các bước sau:

– Quan sát, tìm ý

– Lập dàn ý

– Vận dụng các kiến thức tổng hợp để viết đoạn

– Viết thành bài văn hoàn chỉnh

Tả cảnh, tả cây cối mà không gửi gắm tình cảm, sự yêu mến của người viết vào đó thì bài văn sẽ thiếu sức sống. Vì vậy, muốn viết tốt miêu tả cây cối , trước hết phải quan sát tốt, tìm ra được các chi tiết điển hình, hấp dẫn, sinh động của đối tượng. Tìm được rồi ta lại phải sắp xếp các chi tiết sao cho phù hợp với đối tượng, với không gian và thời gian được tả. Đó chính là việc lập dàn ý. Việc sắp xếp các ý trong văn miêu tả thực ra rất linh hoạt. Lựa chọn trình tự nào là tuỳ thuộc vào đối tượng được miêu tả hoặc đặc điểm nhìn của người tả. Mỗi bộ phận của cây chỉ nên chọn tả những nét tiêu biểu nhất đồng thời phải xác định đâu là nét chính, nét chủ yếu để tập trung miêu tả nhằm làm nổi bật đối tượng đó, để người đọc, người nghe không thể nhầm lẫn với đối tượng khác… Có thể tả người và vật trong mối liên quan đến đối tượng miêu tả nhưng việc tả đó phải góp phần bộc lộ một điều gì đó, làm cho cây cối được miêu tả trong bài nổi bật hơn, đẹp hơn, gần gũi thân thiết hơn với con người hơn.

Trong buổi hoạt động ngoài trời, các em đặc biệt thích thú với hình dáng riêng của cây xoài, kích thước thân cây, chiều cao của cây. Để đo thân cây  các em dùng tay để đo. Từ đó, các em biết miêu tả chân thực, giàu hình ảnh và đã biết sử dụng hình ảnh nhân hóa và biện pháp so sánh vào làm văn.

Qua tiết học trên học sinh rất mạnh dạn tự tin khi giao tiếp, tích cực quan sát – hoạt động thảo luận nhóm; tự tin chia sẻ ý kiến cá nhân, biết tự đánh giá mình và đánh giá bạn…

“ Dạy học theo hướng tích cực, trải nghiệm thực tế đang là cách làm hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy và học’’.Hình thức dạy học tích cực này nên nhân rộng ….